Beluister hier de aflevering van mei 2022

Show notes


Het eetpatroon van de middeleeuwse adel was niet eens zo anders dan dat van gewone boeren:

    • Het beeld van wilde schranspartijen gaat niet helemaal op: op zeldzame uitspattingen na, at de adel in de vroege middeleeuwen ook bijzonder sober en grotendeels vegetarisch
    • (Het gaat wel om onderzoek in Engeland; en ook daar kwam er na de Normandische verovering in 1066 meer variatie)
    • Hoe weten we dat? We weten dat omdat een groep archeologen isotopen in menselijke resten zijn gaan onderzoeken
    • Op zich is dat niet eens slecht nieuws: het duidt op een meer egalitaire samenleving dan de feodale orde die later in de middeleeuwen opduikt

 

Nu kinderen alsmaar minder echte beesten in het echt zien, hebben prentenboeken een belangrijke rol te spelen in het bijbrengen van species literacy:

    • Helaas pindakaas: de meeste prentenboeken tonen vooral exotische beesten en huisdieren, en niet de dieren die in onze contreien de leefomgeving bevolken
    • Charismatische beesten als hondachtigen, katachtigen en beren zijn populair, maar die bieden natuurlijk geen goed beeld van reële biodiversiteit
    • Verhalen waarin minder flamboyante beestjes een heldenrol vervullen: de onderzoekers formuleren het omzichtig, maar misschien hebben we dat nodig om een appreciatie voor biodiversiteit bij te brengen

 

Zelfs volslagen onzin wordt gemakkelijker geloofd als je het maar vaak genoeg herhaalt:

    • Tenminste, als je nauwkeurig genoeg meet: Belgische wetenschappers hebben aangetoond dat onzin iets aannemelijker wordt door herhaling, maar echt van mening veranderen is heel zeldzaam
    • Het ging om regelrechte bulshit zoals "de aarde heeft een kubusvorm" of "roken is goed voor de longen
    • Iets meer dan de helft van de proefpersonen was niet vatbaar voor het effect van de herhaling

 

Het Amazonewoud is niet zomaar een wildernis—ze herbergt een rijke culturele geschiedenis

    • Dat er ooit grote steden stonden wisten we al, maar nieuw onderzoek dat door de begroeiing heen scant toont dat er gigantische stedelijke netwerken bestonden
    • De lidar-technologie die die netwerken zichtbaar maakt is natuurlijk bijzonder sexy, maar we wisten al langer dat het idee dat het Amazonewoud een wildernis was vooral handig was voor veroverende westerlingen die er hun ding mee wouden doen

 

Het zou reuzehandig zijn om een app te kunnen gebruiken die ons vertelt wanneer we dement aan het worden zijn

    • Ons populaire beeld van dementie is heel erg geënt op de ziekte van Alzheimer en focust vooral op geheugenverlies, maar eigenlijk is dementie een breder syndroom waarbij bepaalde gedragingen en vormen van taalgebruik ook een rol spelen
    • Een groep Groningse onderzoekers wil nu met artificiële intelligentie een beeld krijgen van het taalgebruik van mensen met vroege dementie, om zo op termijn een app te ontwikkelen waarmee we gezellig onze eigen kans op dementie kunnen vaststellen
    • Zo’n vroege diagnose betekent natuurlijk niet dat we ook meteen een middel hebben om de dementie te gaan genezen